De verkeersdoden in Nederland zijn vorig jaar gestegen naar 759, het hoogste aantal in bijna twintig jaar. Wat opvalt in de cijfers van het CBS en SWOV is niet dat automobilisten opeens veel gevaarlijker rijden, maar dat de groep fietsers die omkomt hard groeit. Het aantal dodelijke ongevallen met fietsers steeg met 35 procent naar 281, en in vier van de tien gevallen ging het om iemand op een e-bike. Als bestuurder kun je daar wel degelijk iets mee.
Wat er precies misgaat op de weg
De stijging zit vrijwel volledig bij mannen boven de 70. Deze groep reed vroeger vaker een gewone fiets met een beperkte snelheid, maar rijdt nu op een e-bike die tot 25 kilometer per uur haalt. Dat verandert de dynamiek op een kruispunt volledig: waar je als automobilist gewend bent een fietser op snelheid in te schatten, doet een e-bike dat anders. SWOV noemt dit een vergrijzingseffect dat de komende jaren alleen maar groter wordt, simpelweg omdat er meer oudere e-bikers bijkomen dan er jongere fietsers wegvallen.
Dat betekent niet dat de schuld eenzijdig bij automobilisten ligt. Het betekent wel dat de aannames die je als bestuurder al jaren gebruikt om fietsers in te schatten, niet meer kloppen. Wil je je rijgedrag breder onder de loep nemen? In dit artikel bespreken we vaste gewoontes die je onbewust onveiliger maken.
Waarom kruispunten het grootste risico vormen
De meeste dodelijke ongevallen met fietsers gebeuren niet op de rechte weg, maar bij het afslaan. Je kijkt in je spiegel, ziet niets, en start de bocht, terwijl een e-bike in die paar seconden al een stuk dichterbij is gekomen dan een gewone fiets zou zijn geweest. De vuistregel die verkeersinstructeurs geven: reken bij het inschatten van fietsafstand altijd een marge van anderhalve seconde extra in voordat je een bocht neemt, juist omdat je snelheid van een e-bike lastiger inschat dan van een gewone fiets.
Ook bij het openen van een portier langs de stoeprand loopt dit risico op. Kijk niet alleen in de spiegel, maar draai je hoofd. Die extra seconde is precies het verschil tussen een fietser die op tijd kan uitwijken en een botsing.
Rijden door rood en telefoongebruik nemen fors toe
Terwijl fietsers kwetsbaarder worden, rijden automobilisten zelf ook onvoorzichtiger. Uit cijfers van het Openbaar Ministerie blijkt dat het aantal boetes voor door rood rijden in de eerste vier maanden van 2026 met bijna 35 procent steeg ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, naar 80.548 gevallen. Ook het aantal bekeuringen voor telefoongebruik achter het stuur loopt op, met ruim 134.000 gevallen in diezelfde periode. De Rijksoverheid meldt dat de uitbreiding van flitspalen een deel van die stijging verklaart, maar het onderliggende gedrag is minstens zo verontrustend.
Een paar seconden op je telefoon kijken bij een kruispunt is precies het moment waarop een fietser die net iets sneller gaat dan je verwacht, buiten je blikveld valt. De combinatie van meer e-bikes en meer afleiding achter het stuur is waarom de cijfers dit jaar zo hard oplopen.
Wat je als bestuurder concreet kunt aanpassen
- Reken bij fietsers standaard op een hogere snelheid dan je gewend bent, zeker bij ouderen op een e-bike
- Kijk bij het afslaan of parkeren altijd over je schouder, niet alleen in de spiegel
- Leg je telefoon buiten handbereik tijdens het rijden, ook voor een korte blik
- Wees extra alert in de dorpskern en op provinciale wegen, waar de meeste fietsongevallen gebeuren
- Houd bij het inhalen van een fietser minimaal anderhalve meter afstand, ook als dat betekent dat je iets moet wachten
NOS berichtte eerder dit jaar dat de stijging vrijwel volledig bij mannen zit, wat aangeeft dat dit geen algemene trend is maar een concreet, aanwijsbaar risico waar je gericht op kunt letten.
Rijd je vaak in de stad, dan is het ook de moeite waard om je rijstijl in druk verkeer opnieuw te bekijken. Deze tips voor rijden in druk stadsverkeer sluiten daar goed op aan, net als het besef dat warm weer je rijgedrag ongemerkt beïnvloedt, iets wat in de zomermaanden extra relevant is nu er ook meer fietsers op de weg zijn.
Dit is wat je morgen anders doet
Je hoeft je rijstijl niet volledig om te gooien. Het gaat om een paar seconden extra aandacht op de plekken waar het misgaat: bij het afslaan, bij het inhalen, en bij elke keer dat je telefoon afleidt. De cijfers laten zien dat de groep fietsers op de weg verandert, sneller wordt en kwetsbaarder is dan je gewend bent. Je rijgedrag daarop aanpassen kost je niets, behalve een beetje geduld.